سوغات و صنایع دستی اردبیل (بخش اول)

سوغات و صنایع دستی اردبیل (بخش اول)

یکی از لذت بخش ترین قسمت های سفر گشت و گذار در بازار و انتخاب یک یادگاری ماندگار برای

مرور لحظات خوشی است که دور از خانه سپری کرده اید. بخشی از این یادگاری ها خوراکی های

خوشمزه ای هستند که باعث می شوند طعم مقصد تا همیشه زیر زبانتان بماند؛

اما دیر یا زود ته می کشند و هیچ اثری از آن ها باقی نمی ماند. یکی دیگر از بخش های خرید در سفر،

انتخاب یک گزینه ناب از میان دنیای رنگارنگ صنایع دستی است که در هر شهر و دیاری به شکلی خاص

جلوه گر می شوند و تلفیقی از عشق و هنر دستان مردم را به نمایش می گذارند.

این دست سازه های زیبا می توانند ماندگارترین یادگاری سفر برای شما باشند و تا زمانی

طولانی و شاید برای همیشه گوشه خانه یا محل کارتان جا خوش کنند و یا به عنوان هدیه ای ارزشمند به عزیزانتان تقدیم شوند.

استان اردبیل از آن مقاصد پرطرفداری است که به سبب داشتن چشمه های آبگرم و معدنی

مسافران زیادی را به سوی خود می کشاند. این استان در منطقه ای کوهستانی قرار گرفته

و با زمستان های سرد و تابستان های معتدل از مهمانانش استقبال می کند.

شاید نام این استان با عسل خوشمزه سبلان گره خورده باشد اما انتخاب های دیگری نیز

برای خرید سوغات در بازار آن به چشم می خورد. مردم این دیار مانند دیگر مناطق ایران دستی در هنر دارند؛

آن ها مواد و وسایل بومی را به کار گرفته اند تا جلوه ای تماشایی بیافرینند و یادگاری خوبی از سفر را نصیب شما سازند.

۱- گلیم بافی

یکی از مشهورترین صنایع دستی رایج در استان اردبیل، بافت گلیم است.

تعداد زیادی از مردم این استان، به بافت و فروش گلیم اشتغال دارند.

طرح ها و رنگ های این گلیم ها بسیار متنوع هستند و با توجه به شرایط هر شهر و تقاضای تجار و

مشتری ها، در هر شهر استان اردبیل متفاوتند؛ که از همین طریق می توان محل بافت گلیم ها را حدس زد.

طرح هایی که در گلیم اردبیل زیاد به کار می روند، عبارتند از سینی، سماور، عقرب، چلیپا و

اژدها (یا طرح اِس اِس). رنگ های مورد استفاده ی گلیم بافان را هم اکثرا رنگ های شاد و سرزنده تشکیل می دهند.

به دلیل ریشه داشتن گلیم در فرهنگ مردم اردبیل و محبوبیت آن میان گردشگران، امروزه محصولاتی

از قبیل سجاده، خورجین، کیسه و کیف، زیرانداز و… نیز با گلیم تولید و به متقاضیان فروخته می شود.

۲- جاجیم بافی

جاجیم محصول دیگری است که مردم روستاها و شهرستان های استان اردبیل در سطح گسترده،

به بافت آن مشغول هستند. روستاهای خلخال یکی از عمده ترین مراکز تولید کننده ی جاجیم در اردبیل هستند.

جاجیم های نقاط مختلف این استان با توجه به نقوش و رنگ های به کار رفته و ضخامت یا ظرافت

نخ و پشم به کار رفته، از یکدیگر متمایز می شوند.

نقوشی که بیش از سایرین مورد استفاده ی جاجیم بافان اردبیلی قرار می گیرند،

گوشواره، گل، نگین انگشتر، بادامی و… هستند که بر روی کیف، سجاده، زیراندز، پادری، کرسی

و پشتی ها می نشینند تا رنگ و رویی زیبا و سنتی به آن ها ببخشند.

هنرمندان زحمتکش اردبیلی، گاهی جاجیم ها را با طرح ساده ی راه راه نیز تولید کرده و به فروش می رسانند.

۳- قالیبافی

هیچ دیاری در ایران نیست که قالیبافان در آن حضور نداشته باشند و بر تن بی جانِ دار، نقش آفرینی نکنند.

این هنر در هر خطه ای از این سرزمین به شیوه ای خاص انجام می شود و با طرح ها و رنگ های متنوعی همراه است.

قالیبافی در اردبیل نیز رواج دارد و از سابقه ای دیرینه برخوردار است. وجود قالی کهن اردبیل که

قدمت آن به زمان صفویه باز می گردد، گواهی بر این سابقه به شمار می رود. بد نیست بدانید

که تعدادی از طرح های قالی اردبیل ثبت جهانی شده اند و از شهرت بسیاری برخوردارند.

سوغات و صنایع دستی اردبیل (بخش اول)-قالیبافی
سوغات و صنایع دستی اردبیل (بخش اول)-قالیبافی

۴- تراش شیشه

شیشه های تراش خورده، از زیباترین محصولاتی هستند که می توانید در استان اردبیل ببینید و تهیه کنید.

هنرمندان شیشه تراش با استفاده از دستگاهی مخصوص و سنگ های تراش شیشه،

انواع و اقسام نقوش بزرگ و کوچک، عمیق و سطحی را بر محصولات شیشه طراحی می کنند.

سرعت دستگاه و ضخامت سنگِ تراش، بنا بر طرح مورد نظر متغیر هستند.

شیشه های تراش خورده پس از اتمام کار، صیقل می خورند و به فروش گذاشته می شوند.

۵- بافتنی

بافت های سنتی از جمله فعالیت های مرسوم میان بسیاری از مردم جهان به خصوص زنان سخت کوش اردبیل هستند.

این محصولات بافتنی که عمدتا شال گردن، جوراب، کلاه، بلوز، پاپوش و یا بافت های تزئینی هستند،

با میل بافتنی و یا قلاب بافته می شوند. بیشتر محصولات این هنر لباس های گرم هستند و بیشتر در فصل زمستان طرفدار دارند.

۶- پلاس بافی

پلاس ها زیراندازهایی هستند که عموما ظاهری شبیه به گلیم دارند اما با بافتی درشت تر.

پلاس بافان دیار اردبیل، در اکثر موارد برای تهیه ی پلاس از نخ پنبه ای بهره می برند. البته گاهی

نیز به جای رج های پود، از البسه ی کهنه، نوارهای پارچه ای درست کرده و استفاده می کنند.

اگر متقاضیان، برای مناطق مرطوب سفارش دوخت پلاس بدهند، تولیدکنندگان آن را با پشم می دوزند

تا مانع ترشح رطوبت شود. پلاس ها به دلیل مواد به کار رفته در آن ها و زمان کوتاهی که

برای دوختشان صرف می شود (حدود ۲ روز) قیمت نسبتا پایینی دارند.

۷- چنته بافی

چنته به نوعی کیف دسته دار و سنتی گفته می شود که یکی از صنایع دستی زیبا،

اما مغفول استان اردبیل به محسوب می شود. برای تولید چنته از شیوه های بافت گلیم،

جاجیم و پلاس استفاده می شود؛ به این صورت که پارچه را می بافند، سپس به طوری که

پشت آن داخل کیف بیفتد، تا زده و سه جهتش را می دوزند و ضلع چهارم به عنوان دهانه ی کیف، باز می ماند.

سه ضلع دوخته شده معمولا با قیطان های رنگی یا مهره های تزئینی،

آراسته می شوند و سطح کیف عموما با نام ائمه ی اطهار مزین می گردد.

چنته را در برخی مناطق با نام آینه دان نیز می شناسند.

۸- اجاق قراقی

اجاق قراقی نوعی پارچه است که وظیفه ی حفاظت از فرش ها در برابر آسیب و آلودگی

را بر عهده دارد و به این علت که در قدیم اکثرا زیر منقل یا در مقابل اجاق انداخته می شد،

اجاق قراقی نامیده می شود. این پارچه ی پشمین، یکی از جلوه های هنر بی بدیل

استان اردبیل است و با تلاش دستان زحمتکش مردم این استان تهیه می شود.

هنرمندان معمولا برای بافت اجاق قراقی نقشه ی معینی ندارند و به صورت ذهنی، هنگام بافت،

این پارچه ها را طراحی می کنند. شیوه ی بافت این محصول دقیقا مشابه جاجیم است

و عموما با طرح و نقشه ی هندسی در بازار عرضه می گردد.

سوغات و صنایع دستی اردبیل (بخش اول)-اجاق قراقی
سوغات و صنایع دستی اردبیل (بخش اول)-اجاق قراقی

سوغات و صنایع دستی اردبیل (بخش اول)
دیپلمات ایران
منبع : کارناوال

پیام بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code