صنایع دستی آسیا (بخش اول)

صنایع دستی آسیا (بخش اول)

مختصری درباره‌ی صنایع دستی سریلانکا (سیلان)

این کشور به صورت جزیره ای در جنوب هند دارای ویژگی‌های

فرهنگ غالب در شبه قاره‌ی هند می باشد.

مهم ترین صنایع دستی سریلانکا

۱- نساجی

پارچه بافی متداول ترین صنعت دستی سریلانکا بوده و بیش از یکصد هزار دستگاه

بافندگی دستی در سطح این کشور مشغول فعالیت است. انواع پارچه‌های تولیدی

که شامل باتیک نیز می گردد، جهت تهیه‌ی لباس و یا تزیین و دكوراسيون مورد استفاده

قرار می گیرد و مواد اولیه‌ی آن هنوز هم به همان روش سنتی و با استفاده از رنگ‌های

گیاهی رنگرزی و آماده می گردد. نحوه‌ی تولید پارچه چاپ باتیک دوباره احیاء شده

و طرح‌های صنعتگران مختلف اختصاصی می باشد. .

۲- سبد و حصیربافی

بافت سبد از انواع ساقه و برگ گیاهان و نی و بامبو متداول است.

بافت حصیر بدون استفاده از دستگاه بافندگی صورت می گیرد و

رنگ‌های مورد مصرف نیز منشا گیاهی دارد.

۳- فلزکاری

ساخت اشیاء فلزی با استفاده از مس، برنج و نقره و قلمزنی روی آنها و

همچنین ساخت اشیاء ملیله با استفاده از فلزات طلا و نقره در بعضی از

شهرهای کشور سریلانکا مرسوم است.

۴- فرآورده‌های چوبی

ساخت اشیاء مختلف از چوب و کنده کاری روی فرآورده‌های چوبی

نیز از جمله صنایع دستی سریلانکا می باشد.

۵- سرامیک سازی

در بسیاری از روستاها ظروف مختلف به صورت قدیمی از سرامیک ساخته می شود

که دارای نقاشی تزیینی نیز می باشد. همچنین عروسک سرامیک نیز تولید می گردد

که در یکشنبه بازارها و روزهای جشن عرضه و به فروش می رسد.

صنایع دستی آسیا-سرامیک سازی
صنایع دستی آسیا-سرامیک سازی

سازمان‌های دولتی مسئول صنایع دستی در سریلانکا عبارتند از:

وزارت توسعه‌ی صنایع روستایی

و جهانگردی از سال ۱۹۸۳ میلادی امور مربوط به توسعه و ترویج صنایع دستی زیر نظر

هیئت عالی صنایع دستی سریلانکا قرار گرفت که متشکل از سازمانهای دولتی و

نمایندگان بخش خصوصی و بخش تعاونی بوده و امور اجرایی را که توسط یک شرکت

به نام lakSalaا انجام می شود، هدایت می نماید. این امور شامل آموزش، طراحی،

تأمین مواد اولیه، تسهیلات مالی و فعالیت بازاریابی و فروش داخلی و خارجی است

 مراکز آموزشی صنایع دستی در سریلانکا

روستای تعاونی صنعتگران کالاپورا

در این مرکز صنعتگران در رشته‌های مختلف مانند ساخت اشیاء برنجی،ریخته گری،

کنده کاری چوب، چاب باتیک، کنده کاری روی عاج و ساخت زینت آلات، آموزش‌های

لازم را کسب می نمایند.

مرکز نساجی هنری

طراحان نساجی را تربیت می کند.

مرکز طراحی

وابسته به اداره‌ی صنایع کوچک که کارآموزان را در بیش از ۲۰ رشته‌ی

صنایع دستي بومی آموزش می دهد.

کالج دولتی هنرها و صنایع دستی

دیپلم و گواهینامه‌ی تخصصی به دانشجویان فارغ التحصیل می دهد.

صدها دبیرستان در سراسر کشور زیر نظر وزارت آموزش و پرورش، تعلیمات

حرفه ای لازم را در رشته‌های نساجی، فلزکاری، سرامیک سازی و ساخت

اشیاء چوبی تأمین می کنند.

بزرگترین کانون تولید صنایع دستی این کشور، شهر کندی در

شمال شرقی کلمبو (پایتخت) می باشد.

مختصری درباره‌ی صنایع دستی اندونزی

مجمع الجزایر اندونزی با بیش از ۱۳۶۰۰ جزیره‌ی بزرگ و کوچک، میان دو اقیانوس هند

و آرام واقع شده و به صورت پلی بین دو قاره‌ی آسیا و استرالیا می باشد. مساحت

اندونزی اندکی بیش از دو میلیون کیلومتر مربع است و غربی ترین تا شرقی ترین

نقطه‌ی آن سه ساعت اختلاف زمان دارد. جمعیت اندونزی حدود ۱۸۵ میلیون نفر

و چهارمین کشور پرجمعیت جهان پس از چین، هند و ایالات متحده و نخستین

کشور از نظر جمعیت در میان ممالک اسلامی محسوب می شود.

نژاد مردم اندونزی به علت مهاجرت‌های زیادی که به این سرزمین صورت گرفته،

بسیار پیچیده و عمدتاً مرکب از چهار گروه نژادی است که مبتنی بر زبان و

گویش‌های مختلف است. این گروه ‌ها عبارتند از:

نژاد بومی (اُسترالویید)، مالایایی، هندی و چینی.

تا پیش از قرن سیزدهم میلادی، ادیان هندو و بودایی در این مجمع الجزایر رواج

داشت ولی از این زمان براثر رفت و آمد بازرگانان ایرانی و گجراتی هند دین اسلام

تدریجاً از جانب اکثریت مردم پذیرفته شد. البته از قرن شانزدهم میلادی در پی ورود

اروپایی ‌ها مسیحیت نیز به این منطقه نفوذ کرد به گونه ای که در جزایر ملوک و

تیمور اکثریت جمعیت را مسیحیان تشکیل می دهند. اقتصاد اندونزی متکی بر کشاورزی،

منابع جنگلی (چوب و کاغذ)، محصولات دریایی و صادرات نفت می باشد.

صنایع دستی در جامعه‌ی اندونزی جایگاه ویژه ای داشته که ریشه در قومیت ‌ها

و سنت‌های مردمان آن دارد، به طوری که بیش از ۲٫۵ میلیون نفر در رشته‌های

مختلف صنایع دستی شاغل بوده و صادرات فرآورده‌های دست ساز این کشور

افزون بر ۴۰۰ میلیون دلار در سال می باشد.

مهمترین صنایع دستی اندونزی

۱- نساجی دستی

شامل چاپ باتیک با الهام از طرح‌های قدیمی که مراکز مهم تولید آن در جوگ، جاکارتا می باشد.

امروزه هنر باتیک به عنوان مهم ترین صنایع دستی اندونزی محسوب می شود و لباس‌های

ملی و سنتی اندونزی با پارچه‌های ابریشمی، چاپ باتیک تهیه می گردد. بافت پارچه،

از قبیل پارچه‌های پنبه ای ظریف که برای تهیه‌ی لباس، شال گردن و اشارپ مورد

استفاده قرار می گیرد، از دیگر رشته‌های نساجی دستی محسوب می شود

که توسط زنان و با کمک دستگاه‌های بافندگی دستی انجام می شود. در سوماترا

ضمن بافت از نخهای طلایی نیز استفاده می گردد و در برخی نقاط هم بافت پارچه‌های

ابریشمی لطیف مرسوم و متداول است. در جزیره‌ی بالی نیز پارچه‌های رودوزی شده

با استفاده از نخهای زری تهیه و تولید می گردد.

۲- کنده کاری روی سنگ و چوب

کنده کاری روی سنگ بیشتر در جزیره‌ی بالی و برای تزیین و آراستن معابد

معمول است. کنده کاری روی چوب هم جهت استفاده از آن به عنوان ستون یا

پوشش سقف ساختمان ‌ها و نیز ساخت وسایل موسیقی رواج دارد. ضمناً

در برخی مناطق مجسمه‌هایی نیز از چوب و استخوان تراشیده می شود.

۳- عروسک سازی

عروسک سازی با استفاده از پوست گاو میش معمول بوده و سپس روی آن را نقاشی

می کنند و بیشتر اشکالی که تهیه می شود، از افسانه‌های قدیمی الهام می گیرد.

۴- نقره سازی

اغلب شامل ساخت سرویس چای خوری، بشقاب و قاشق می باشد و طرح‌های

آن بیشتر از گل ‌ها و گیاهان اقتباس می شود. ملیله کاری نیز در بسیاری از نقاط اندونزی

معمول است. از جمله سایر صنایع دستی اندونزی می توان به ساخت انواع سبد،

کلاه، کفش سرپایی، بادبزن و وسایلی زینتی جهت مراسم مذهبی که از

برگ درخت نخل مهیا می شود، اشاره نمود.

صنایع دستی آسیا-نقره سازی
صنایع دستی آسیا-نقره سازی

سازمان‌های دولتی مسئول صنایع دستی در اندونزی

وزارت آموزش و پرورش و فرهنگ

وزارت صنایع، مدیریت صنایع دستی

اداره کل صنایع سبک و دستی وزارت صنایع

مؤسسه‌ی ملی توسعه‌ی صادرات، مرکز تولیدات دستی

مؤسسات آموزشی صنایع دستی در اندونزی

– فرهنگستان هنرهای زیبا در جوگ جاکارتا

– مؤسسه‌ی تکنولوژی در باندونگ

– مدرسه‌ی معماری و هنرهای زیبا در باندونگ

– مرکز بررسی‌های صنعت باتیک  (Batik Research Centre) در جوگ جاکارتا

– کارگاه باتیک معاصر در جوگ، جاکارتا  (Contemporary Batik WorkShop)

ارگان رسمی صنایع دستی در اندونزی، که ضمناً نماینده‌ی این کشور در شورای

جهانی صنایع دستی نیز هست، شورای ملی صنایع دستی نام دارد.

مختصری درباره‌ی صنایع دستی برمه (میانمار)

برمه یکی از کشورهایی است که آیین مذهب بودا در آن ریشه‌های عمیقی دارد

و وجود هزاران معبد و همچنین راهب‌های بودایی با جامه‌های زرد رنگ، چهره‌ی

خاصی به این کشور داده است. صنایع دستی در این کشور بیشتر در مناطق

روستایی تمرکز یافته است.

مهمترین صنایع دستی برمه

۱- دست بافی

نظیر ابریشم بافی، توربافی و قلاب دوزی،

۲- نقره سازی

به صورت جعبه، پایه‌ی استکان و غیره که با الهام از طرح‌های محلی روی آن را

قلم زنی و کنده کاری می کنند.

۳- ساخت اشیاء چوبی، حصیری و بامبو

به خصوص تولید اشیاء گوناگون (به صورت مصرفی و تزیینی) از چوب ساج.

۴- کنده کاری روی عاج

این صنعت یک صنعت قدیمی و کهن است که رموز آن معمولاً از پدر به پسر منتقل شده

و افرادی که به آن اشتغال دارند، پیوسته مانع از آن می شوند که شخص بیگانه ای

به این رشته وارد گردد. اشیایی که از عاج تهیه می شود شامل دسته‌ی کارد و چنگال،

جعبه ، قاب عکس، مجسمه‌ی بودا و زیورآلات است.

۵- شیشه گری

به صورت موزاییک یا قطعات شیشه‌ی رنگی است و به شکل هشت ضلعی کنار

هم قرار داده می شود. البته این صنعت بومی نبوده و از تایلند به برمه منتقل شده است.

سازمان‌های دولتی مسئول صنایع دستی در برمه

مؤسسات آموزش صنایع دستی شامل دو مدرسه‌ی هنرهای زیباست که

تحت نظر وزارت فرهنگ اداره می شود. اولین مدرسه در سال ۱۹۶۱ میلادی

در پایتخت تأسیس گردیده و دوره‌ی تحصیل در آن چهار سال است و رشته‌های

نقاشی، نمونه سازی، ریخته گری، کنده کاری روی چوب، سنگ تراشی،

سرامیک، ساخت اشیاء نقره و برنز و طراحی پارچه در آن تدریس می شود.


صنایع دستی آسیا (بخش اول)
دیپلمات ایران
منبع : هنریاب

پیام بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code